Bilgi Güç Müdür?

---

Bilgi Güç Müdür?

Bilgi Güç Müdürü? Büyük Veri'nin Sırrı

“Kalem kılıçtan keskindir,” der atalarımız. Bilgi, şiddetten daha etkili bir silah olabilir mi? İnternet hayatımıza geçişle bilgi üretimi ve paylaşımı patladı. Peki, bu bilgiler nasıl toplanıyor ve en önemlisi ne kadar güçlü? Büyük Veri (Big Data) denilen bu devasa bilgi yığını, hayatımızı kolaylaştırıyor mu, yoksa mahremiyetimizi tehdit mi ediyor? Gelin, birlikte keşfedelim: Gerçekten Bilgi gücü mü?

Veri Nedir?

En basit şekliyle veri, ürünün hammaddesi. İnternette attığımız her adım bir beğeni, bir arama, bir mesaj hepsi veri. Gözlemler, ölçümler, sosyal medya paylaşımları… Kısacası dijital dünyada bıraktığımız her iz birer veridir.

Büyük Veri (Büyük Veri) Nedir?

Büyük Veri, bu ham verilerin toplanıp analiz edilerek anlamlı hale getirilmesi halidir. Sosyal medya gönderilerinden fotoğraflara, belgelerden konum bilgilerine kadar her şey dijital bir depoda birikiyor. Şu anda dünyada 40 bin eksabayt veri olduğu tahmin ediliyor.

Bu veri ile her bir veriden bir basamak yaparak, Mars'a merdiven dayarız!

Büyük Veri Nasıl Oluşuyor?

Büyük Veri'nin “büyük” olması için beş temel taşıma özelliği gerek:

• Hacim (Cilt): Veri yığınları o kadar büyük ki, gigabyte'lar henüz yok; Petabyte'lar, terabyte'lar konuşuluyor.
• Hız (Velocity): Veri üretim hızı dudak uçuklatıyor. Bir dakikada Instagram'da 50 bin fotoğraf, Twitter'da 500 bin tweet, mesajlaşma uygulamaları 30 milyar mesaj, Google'da 4,5 milyon arama!
• Çeşitlilik (Variety): Farklı miktarlarda (sosyal medya, sensörler, web siteleri) gelen veriler birleşiyor.
• Doğrulama (Doğrulama): Verilerin güvenliği ve gizliliği kontrol ediliyor.
• Değer (Value): İşlendikten sonra birleştirilmesi için fayda sağlanması gerekiyor.

Bu beş “V”, Büyük Veri'nin temel taşlarıdır.

Büyük Veri Örnekleri Neler?

• Netflix: İzlediğiniz dizilere bakarak boyut önerileri sunuyor. Ama asıl veri, ona tıklamanızı kaydedip bu verilerin satması.
• Akıllı Süpürgeler: Evet, evinizi süpürüyor ama aynı zamanda her köşeyi ölçüp haritalandırıyor. Bu veriler şirketlerine altın değerinde!
• Bu Yazı: Ben bu satırları yazarken Google aramalarım, izlediğim videolar, girdiğim siteler… Hepsi Büyük Veri'ye katkı sağlayan ayak izlerim. Dijital dünyada koyduğumuz bir nokta bile iz bırakıyoruz.

Büyük Veri, kılıçtan keskin bir kalem mi?

Satış Yönleri:
Büyük Veri, hayatını kolaylaştırıyor. Mesela Ankara'da yaşayan biri hiç Karadeniz'e gitmemişse ve herhangi bir Giresun'da kredi kartı harcamasından görünüyorsa, bu dolandırıcılığı anında fark edebilirsiniz. Algoritmalar burada kurtarıcı.

Olumsuz Yönleri:
Mahremiyet, en büyük sorun. WhatsApp'ın gizlilik hakları tartışmaları hatırlatıyor: Ücretsiz bir uygulama kullanıyorsanız eğer burada “ürün sizsiniz” demektir. Dakikada üretilen milyarlarca veri toplanıyor, işleniyor ve şirketlere hatta hükümetlere satılıyor. Facebook'un seçimlere müdahale ettiği iddiaları, Mark Zuckerberg'in ABD Senatosu'nda verdiği yanıtlar verilerimizin alınıp kullanıldığını kanıtlıyor.

Bilgi Güç Müdür?

Uzmanlar, evrensel olarak ülkelerin değil, araştırmacı vatandaş olabileceğini söylüyor. Büyük veriler o kadar güçlü ki, ilerde şirket hükümetleri olabilir ve yeni hükümet rejimleri ortaya çıkabilir, hatta hükümetleri ortadan kaldırılabilir.Netflix önerilerinden akıllı süpürge haritalarına kadar onun verisi, bu gücün bir parçası.

Peki, bilgiyi elinde tutanlar dünyayı ele geçirebilir mi?